دیپ بایت و درمان آن

در یک انسان عادی به طور معمول، دندان های جلویی فک بالا به اندازه 1 الی 2 میلی متر، روی دندان های جلویی فک پایینی را می پوشانند. در ناهنجاری دیپ بایت این همپوشانی، به 4 الی 10 میلی متر می رسد.
در این مقاله به ناهنجاری دیپ بایت و علل به وجود آمدن آن و همچنین انواع راه های درمانی مناسب برای مداوای آن می پردازیم.

مطالب بیشتر : متخصص ارتودنسی در کرج

دیپ بایت (Deep Bite) یا "اوربایت عمقی" یکی از ناهنجاری‌های شایع در ارتودنسی است که در آن دندان‌های جلویی فک بالا بیش از حد معمول روی دندان‌های جلویی فک پایین قرار می‌گیرند. این وضعیت می‌تواند باعث مشکلات عملکردی، زیبایی و حتی آسیب به دندان‌ها و لثه‌ها شود. در حالت طبیعی، دندان‌های جلویی بالا کمی روی دندان‌های پایین قرار می‌گیرند. اما در دیپ بایت، این پوشش بیش از حد است (معمولاً بیش از ۴ میلی‌متر)، به‌طوری‌که دندان‌های پایین ممکن است به سقف دهان برخورد کنند یا به‌طور کامل از دید پنهان شوند.

در صورت داشتن ناهنجاری دیپ بایت با توجه به بروز نشانه های زیر، می توان وجود این ناهنجاری و بیماری را در فرد تشخیص داد.
در جویدن غذا مشکل داشته و مرتب به لب و سطح داخلی دهان خود به وسیله دندان هایش، صدمه می زند.
قورت دادن غذا را به سختی انجام می دهد.
در هنگام خواب یا در طول روز، مدام دندان هایش روی هم ساییده می شوند و یا دندان قروچه می کند.
در فک های خود، به طور مداوم درد حس می کند.
دچار سردرد های زیادی می شود.
در صحبت کردن مشکل دارد و کلمات را به خوبی و واضح بیان نمی کند.

علل بوجود آمدن ناهنجاری دیپ بایت

اولین و مهم ترین دلیل به وجود آمدن این ناهنجاری، می تواند ارثی باشد، اگر والدین کودک دارای این ناهنجاری باشند، این ناهنجاری می تواند به کودک به صورت ژنتیکی، ارث برسد.
اگر اندازه دندان های فرد از  حد طبیعی در یک انسان عادی، بیشتر باشد.
عادت های اشتباه در کودکی مانند مکیدن انگشت شست، جویدن مداد، جویدن ناخن و...
فک از اندازه طبیعی، بزرگتر باشد.
فک فرد به صورت ناهنجاری شکل بگیرد و در بزرگسالی حالت غیر طبیعی به خود بگیرد.

علل نیاز به درمان در دیپ بایت

داشتن این ناهنجاری علاوه بر از بین بردن زیبایی ظاهری در فرد می تواند باعث انواع مشکلات جسمی در فرد گردد، برخی از این مشکلات می توانند به شرح زیر باشند.
جویدن و قورت دادن غذا برای فرد بسیار مشکل باشد و حتی باعث به وجود آمدن انواع مشکلات گوارشی در فرد گردد.
فرد در صحبت کردن مشکل داشته و نمی تواند کلمات را به درستی و واضح بیان کند.
دندان ها به طور مداوم بر روی هم ساییده می شوند که این مسئله باعث افزایش پوسیدگی دندان ها می شود.
برخورد مداوم دندان های فک پایین به سقف دهان، باعث آسیب شدید به دهان می شود.
این ناهنجاری با گذشت زمان، منجر به انواع مشکلات سردرد، درد در فک، و اختلالات مفصل گیجگاهی فکی خواهد شد.
فرد به سختی می تواند دهان خود را باز یا بسته کند و مدام درد دارد.
این ناهنجاری می تواند باعث به وجود آمدن، آپنه خواب یا وقفه تنفسی در خواب شود که عوارض جبران ناپذیری بر سلامت فرد می گذارد.

روش درمان دیپ بایت

در مرحله اول پزشک متخصص با توجه به سن و صلاح دید خود، راه حل و ارتودنسی مناسبی را برای درمان فرد پیشنهاد می دهد. معمولا در سنین کم و زیر سن بلوغ که استخوان های فک به طور کامل شکل نگرفته اند، ناهنجاری فک همراه با دندان ها به وسیله ارتودنسی بهبود می یابد، ولی اگر ناهنجاری درمان نشد، متخصص پس از اتمام دوره درمان ارتودنسی، فرد را برای درمان و جراحی فک به یک جراح مناسب معرفی می کند. 

درمان دیپ بایت بسته به شدت ناهنجاری، سن بیمار و وضعیت دندان‌ها متفاوت است. روش‌های رایج شامل:

1. ارتودنسی با براکت یا الاینر شفاف
هدف اصلی، حرکت دادن دندان‌های جلویی و عقبی برای اصلاح پوشش بیش از حد است. در برخی موارد، نیاز به بالا بردن دندان‌های عقب یا پایین آوردن دندان‌های جلو وجود دارد.

2. استفاده از بایت‌پلن یا پلاک مخصوص
این ابزارها به‌طور موقت روی دندان‌ها قرار می‌گیرند تا فشار را کاهش داده و موقعیت فک را اصلاح کنند.

3. کشیدن دندان (در موارد شدید)
اگر ازدحام دندانی وجود داشته باشد، ممکن است کشیدن یک یا چند دندان برای ایجاد فضای مناسب ضروری باشد.

4. جراحی فک (در موارد بسیار شدید)
در بزرگسالانی که دیپ بایت شدید دارند و با ارتودنسی قابل اصلاح نیست، جراحی ارتوگناتیک برای تنظیم موقعیت فک انجام می‌شود.

علائم رایج دیپ بایت

• ساییدگی غیرطبیعی دندان‌های جلویی
• درد یا فشار در فک
• آسیب به لثه یا سقف دهان
• اختلال در جویدن یا صحبت کردن
• ظاهر نامتعادل صورت

نکات مهم در درمان دیپ بایت

• درمان زودهنگام در کودکان و نوجوانان مؤثرتر است.
• مراجعه منظم به متخصص ارتودنسی برای بررسی پیشرفت درمان ضروری است.
• رعایت بهداشت دهان و دندان در طول درمان اهمیت زیادی دارد.